गुगलचा नविन अभिनव कॅम्पस

Google-Campus

गुगलच्या नवीन कॅम्पसचे कल्पनाचित्र

गुगलने अलिकडेच माउंटन व्ह्यू मध्ये एका नवीन मोठ्या कॅम्पसची निर्मिती करत असल्याचे जाहीर केले. खरंतर गुगलने ही घोषणा करणे हीच बातमीची गोष्ट असली तरीही प्रत्यक्ष कॅम्पसचा आराखड्याने लोकांचे अधिक लक्ष वेधून घेतले आहे. अशा प्रकारच्या इमारती प्रत्यक्षात उभारणे शक्य आहे की नाही यावरही लोक शंका घेत आहेत.

डेव्हीड रॅडक्लिफ गुगलमध्ये रिअल इस्टेट विभाग सांभाळतात. त्यांनी २७ फेब्रुवारीला गुगलच्या ब्लॉगवर गुगलने एका नवीन कॅम्पसची निर्मिती करण्यासाठीचा अर्ज स्थानिक ‘सिटी’ला (महानगरपालिकेला) केला असल्याचे जाहीर केले. या ब्लॉगमध्ये म्हटल्याप्रमाणे गुगल सॅन फ्रान्सिस्कोजवळील माउंटन व्ह्यू शहरामध्ये चार वेगवेगळ्या जागा विकसित करणार आहे. या जागांमध्ये नेहमीप्रमाणे ऑफिसला लागणाऱ्या काँक्रीटच्या इमारती बनवण्याऐवजी एक वेगळ्या प्रकारच्या खास हलक्या असलेल्या इमारती बनवल्या जाणार आहेत. गुगल सतत नवीन निर्मिती करत असते. गुगल स्वनियंत्रित कार पासून सर्च इंजिनप्रमाणे वेगवेगळ्या गोष्टींवर काम करत असते. स्वनियंत्रित कार बनवण्यासाठी वेगळ्या प्रकारची जागेची आवश्यकता असते आणि सर्च इंजिनवर काम करण्यासाठी वेगळ्या प्रकारच्या जागेची आवश्यकता लागते. त्यामुळे ज्या जागेत सर्च इंजिन बनवले जाते त्याच जागेचा भविष्यात स्वनियंत्रित कार बनवण्यासाठी वापर कसा करता येईल याचा गुगलने विचार केला आहे. काँक्रिटच्या इमारतीऐवजी या जागेत स्टीलच्या फ्रेम बनवल्या जातील. या स्टीलच्या फ्रेमला सहज बदलता येणाऱ्या भिंती लावल्या जातील. मजला आणि छतही सहज काढता येतील. मजला, छत आणि भिंती काढून या स्टीलच्या फ्रेम काही तासातच रोबोटीक क्रेनच्या (क्रॅबॉटच्या) सहाय्याने बदलून त्यामधून संपूर्णपणे वेगळा आकार साकार करणे शक्य होईल. अशा अनेक स्टीलच्या फ्रेमच्या इमारतींवर एक मोठी पारदर्शक कॅनॉपी घालण्यात येणार आहे. या कॅनॉपीतून हवा व सूर्यप्रकाश आत येऊ शकेल. हवा आणि सूर्यप्रकाश आत आला तरी या कॅनॉपीमुळे गुगलला आतील हवामानाचे नियंत्रण करणे शक्य होईल. तसेच या कॅनॉपीमधील काच ही सर्वसाधारण काच नसून सौर उर्जा निर्मिती करून शकणारी काच असेल. त्यामुळे या इमारतीच्या सोंदर्याला बाधा न येता सौर उर्जेची निर्मिती शक्य होईल.  या कॅनोपी लांबून एखाद्या प्रचंड तंबूप्रमाणे भासतील. या तंबूतील इमारती झाडे, कॅफे आणि सायकलीसाठी राखून ठेवलेल्या रस्त्यांबरोबर गुंफण्यात येणार आहेत. त्यामुळे निसर्गरम्य वातावरणात काम करण्याचा अनुभव येथे काम करणाऱ्यांना मिळेल.

सहज बदल करता येणाऱ्या इमारती ही काही नवीन संकल्पना नाही. १९४० मध्ये न्यूजर्सी मधील बेल लॅब्सने पहिल्यांदा सरकवता येणारी भिंत बनवली. त्यामुळे एखाद्या जागेचा आकार कमी जास्त करता येऊ लागला. १९६० मध्ये ऑफिसांमध्ये क्युबिकलची संकल्पना आली. क्युबिकलमुळे कर्मचारी जास्त वाढल्यास जागा असेल तर त्यांच्यासाठी पटकन अधिक क्युबिकल टाकता यायला लागले. हेच कर्मचारी कमी झाले तर क्युबिकल कमी करून ती जागा सहजपणे मोकळी करता येऊ लागली. हिच संकल्पना मोठी करुन इमारतींच्या मजल्याच्या बाबत वापरायचा गुगलचा विचार आहे. त्यामुळे क्रेन रोबॉट वापरून अख्ख्या खोल्याच कमी अधिक करता येतील.

डॅनिश आर्किटेक्ट जार्के इंगेल्स आणि लंडनस्थित थॉमस हेदरविक स्टुडीओच्या सहाय्याने गुगलने या कॅम्पसचा आराखडा बनवला आहे. लँडस्केपिंगचे काम सॅन फ्रान्सिस्कोच्या सी एम जी लँडस्केप आर्कीटेक्चर या कंपनीला देण्यात आले आहे. एक वर्षे शोधाशोध करुन या आर्किटेक्टना निवडण्यात आले. जार्के इंगेल्सनी सुप्रसिद्ध स्मिथसोनियनचा दक्षिण कॅम्पस डिझाइन केला आहे. हेदरविकनी २०१२ च्या लंडन ऑलिंपिकसाठीचे स्टेडीयम आणि थेम्स नदीवरील लक्षणीय पुल डिझाइन केलेला आहे. अक्षरश: शेकडो वेगवेगळ्या डिझाइनमधून हे डिझाइन निवडण्यात आले आहे.

या प्रकल्पाचा आवाका लक्षात येण्यासाठी प्रथम काही आकडे समजून घेणे आवश्यक आहे. ३१ डिसेंबर २०१४ रोजी गुगलमध्ये जगभरात मिळून ५३,६०० कर्मचारी काम करत होते. त्यापैकी  गुगलच्या माउंटन व्ह्यू मधील मुख्यालायात तब्बल १९,००० लोक काम करतात.  गुगलने वेगवगेळ्या मिळून  तब्बल ५०० एकर जागा माउंटन व्ह्यू मध्ये गोळा केलेली आहे. ही जागा १०१ हायवेच्या उत्तरेला सॅन फ्रान्सिस्को खाडीच्या काठावर वसलेली आहे. गुगलने माउंटन व्ह्यू मधील ही जाग निवडण्याच्या अनेक कारणापैकी येथील खाडीचं सौंदर्यही आहे. माउंटन व्ह्यू शहराच्या नॉर्थ बे शोअर ह्या संपूर्ण भागाचा कायापालट करण्याचा विचार गुगलचा आहे. ह्या नवीन प्रकल्पाने तब्बल ३.४ दशलक्ष स्वेअर फूट एव्हढी जागा तयार करण्यात येईल. चार वेगवेगळ्या जागांचा टप्प्या टप्याने विकास करण्यात येईल. पहिल्या भागाचा विकास २०२० मध्ये पूर्ण होईल. एव्हढ्या मोठ्या प्रमाणावरचा प्रकल्प आजमितीला कुठल्याही कंपनीने हाती घेतलेला नाही. बरं हे सर्व करायला गुगलकडे पैशाची चणचण अजिबात नाही. डिसेंबर ३१, २०१४ रोजी गुगलकडे तब्बल ६४ अब्ज डॉलर्स पडून होते!

माउंटन व्ह्यूच्या सिटी काउन्सिलला हा प्रकल्प मंजूर करण्याचे अधिकार आहेत. परंतु सिटी काउन्सिल हा प्रकल्प मंजूर करेल की नाही हे लगेचच सांगता येत नाही. माउंटन व्ह्यू च्या रहिवाशांना या प्रकल्पामुळे वाढलेल्या ट्रॅफिकचा सामना करावा लागेल. त्याशिवाय गुगलच्या या प्रकल्पामुळे येथील घरांच्या किंमती अव्वाच्या सव्वा वाढतील अशीही भिती काही रहिवाशांनी व्यक्त केली आहे. या प्रकल्पामध्ये लोकांच्या राहण्यासाठी गुगलने किती जागा राखून ठेवली आहे हे ही सिटी काउन्सिलला तपासून पहावे लागेल. उपलब्ध असलेल्या नोकऱ्यांच्या मानाने माउंटन व्ह्यू मध्ये रहाण्याच्या जागा अगदी कमी  आहेत अशी भिती काही काउन्सिल सदस्यांनी व्यक्त केली आहे. परंतु महानगरपालिकेला लालूच म्हणून की काय गुगलने आपल्या प्रकल्पामध्ये अनेक लोकोपयोगी गोष्टी घातल्या आहेत. फ्रिवेवरील सायकलस्वारांसाठीचा पूल, एक नवीन सायन्स सेंटर, अनेक उद्याने आणि चालण्यासाठी व सायकल चालवण्यासाठी मार्गांची योजना गुगलने आपल्या प्रकल्पात केली आहे.

प्रचंड पैसे खर्च करून नवीन ऑफिस बनवण्याचा प्रयत्न तंत्रज्ञान क्षेत्रातील इतक दिग्गज कंपन्याही करत आहेत. फेसबुक सिलिकॉन व्हॅलीच्या मेनलो पार्कमध्ये फ्रॅंक गॅरी या जगप्रसिद्ध आर्किटेक्टने डिझाइन केलेली बिल्डींग बनवत आहे. फेसबुक वेस्ट नावाचा हा ४.३ लाख स्क्वेअर फूटाचा कॅम्पस इको फ्रेंडली असणार आहे. पाणी आणि उर्जा वाचवण्याचे अभिनव मार्ग यात वापरण्यात येणार आहेत. बाहेरुन पाहिलं असता एखाद्या निसर्गरम्य टेकडीकडे पहात आहात असे तुम्हाला वाटेल असे या कॅम्पसचे वर्णन खुद्द मार्क झकरबर्गने केले आहे. अॅपल कंपनी आपले नवीन मुख्यालय सिलीकॉन व्हॅलीतल्या क्युपर्टीनो शहरातील तब्बल १७६ एकर परिसरात बनवत आहे. हे मुख्यालय ’स्पेसशिप’ च्या आकाराचे असून ते नॉर्मन फोस्टर या प्रसिद्ध आर्किटेक्टने डिझाइन केलेले आहे. या मुख्यालयात १४,००० लोकांना काम करता येईल. या मुख्यालयावर अॅपल तब्बल ३.५ ते ५ अब्ज डॉलर्स खर्च करणार आहे! या दोघांशिवाय लिंकड् इन कंपनीचीही माउंटन व्ह्यू मध्ये अजून इमारती उभारायचा प्रस्ताव आहे. तसेच सिलिकॉन व्हॅलीच्या बाहेर सिएटल शहरामध्ये अॅमेझॉन तब्बल ३.३ दशलक्ष स्क्वेअर फूटाच्या इमारती बनवत आहे. यात तीन ३७ किंवा ३८ माळ्याच्या इमारती आणि तीन लहान इमारतीचा समावेश आहे. तीन लहान इमारतीपैकी एकाचा आकार गोळ्याच्या आकाराचा असणार आहे. या गोळ्याच्या आकाराच्या इमारतीत जगातील वेगवेगळ्या भागातील उंचावर वाढणारी झाडे लावण्यात येणार आहेत. गोळ्याच्या आतील भागाचे तापमान आणि आर्द्रता खास झाडांचा विचार करुन ठरवण्यात येणार आहे. परंतु या सर्व इमारतींमधे गुगलचा आराखडा तंत्रज्ञानाच्या दृष्टीकोनातून सर्वात जास्त अभिनव आहे. किंबहुना हा आराखडा प्रत्यक्षात आणण्यासाठीचे तंत्रज्ञान अजूनही विकसित झालेले नाही, गुगल त्यावर काम करत आहे.

अनेक वेळा तंत्रज्ञान कंपन्या खूप मोठा गाजावाजा करून अशा प्रकारचा अभिनव प्रकल्प जाहीर करतात. परंतु काही कारणाने तो प्रकल्प बारगळतो. गुगलच्या ह्या प्रकल्पाची अशी गत होऊ नये एवढीच माझी प्रार्थना!

प्रतिक्रिया व्यक्त करा

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / बदला )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / बदला )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / बदला )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / बदला )

Connecting to %s